yavuz sultan selim resimİskender Pala'nın son romanı Şah ve Sultan, Kapı Yayıncılık'tan çıkmış. Evvela kitabın kapağı için bir söz: Hayli manidar ve hoş olmuş. bence. Kapakta, birbirine bakan özdeş  iki portre Sultan Selim'e atfedilen ama aslında Şah İsmail'in portresi de olabileceği söylenen o ünlü küpeli, pala bıyıklı resim. Bir portreyle iki hükümdara da kapakta yer verilmiş ve romanın içinde de bu aynılık vurgulanıyor ve "Durun, aslında siz kardeşsiniz..." havası veriliyor.

Kapaktaki başarının romana yansıdığını söyleyemeyeceğim. İskender Pala; roman alanında daha iyi işler başarmıştı. İstanbul'da Aşk... ve Katre-i Matem'in yanında sönük kalmış Şah ve Sultan.

Roman, Sultan Selim ile Şah İsmail arasındaki mücadeleyi ele alıyor. Buna paralel olarak Kızılbaşlar - Sünniler çatışması da var tabi ki. Ama bu çatışmanın iyi bir biçimde yansıtıldığını düşünmüyorum. Dahası roman sonlara doğru Bir "Tezkiret'ül Evliya"  eserine dönüşüp, sonraki sayfalarda Sultan Selim'e ait menkıbelerin mantıklı açıklamaları, perde arkaları yer alıyor. Herkese hitap ettiğini düşenen bir romancı tarafsız olmalı ama İskender Pala'nın kalemi (ya da gönlü) birazcık Sultan Selim'e kaymış. Yanlış anlaşılmasın, en  çok sevdiğim üç Osmanlı Padişahı arasında yer alır Yavuz (Diğer ikisi Fatih ve Abdulhamid II). Ama yine de padişahı böyle bir aklama gayretiyle karşılaşmak istemezdim.

Romanda kurgu da zayıf kalmış kanaatimce. Üstelik yazar, belki zahmet çekmek istemediğinden savaş anını tasvir etmekten imtina etmiş. Savaş'ın anlatıldığı bölüm; "sabahtan beri 40 bin zayiat verdik" ile başlıyor. Kolay bir seçim :)

Bir de Osmanlı Padişahları'nın savaşlarda esir düşüp de düşman hükümdarın eline geçip maruz kalacağı kötü muamelerle ırkına halel getirmesin diye türk hanımları ile evlenmediği açıklaması çok muallak olmuş. Bunun tarihi bir dayanağı var mıdır merak etmekteyim doğrusu. Bana sığ bir açıklama gibi geldi.

Bunun dışında hoşuma giden bir ayrıntı Çaldıran'dan önce, şiirlerini Hıtayi  (Hıtay'a ait, Hıtay'lı) mahlasıyla yazan Şah İsmail'in, savaşı kaybettikten sonra şiirlerini Hatai (Hata yapmış, Hatalı) olarak yazması.

Son olarak; Değerli Hocamız İskender Pala'nın popülerlik zamanlarında verebileceği kadar eser verme gayretini anlıyorum ama karşımıza daha kaliteli eserlerle çıkmasını da canı gönülden niyaz ediyorum. İhsan Oktay Anar'ı üç-dört yıldır bekliyoruz bak, hala ses seda yok. :)


Anahtar Kelimeler: Kitap, İskender Pala Romanları, Şah ve Sultan Değerlendirme, Şah ve Sultan Eleştirileri, Şah ve Sultan Roman Konusu, Şah ve Sultan Roman Özeti, Şah ve Sultan Roman Yorumları, Şah ve Sultan Romanı Eleştiriler, Şah ve Sultan Yorumlar

mutevaggil , 27/01/2011-19:22 Facebook'ta Paylas