Geçtiğimiz günlerde, Cumhuriyet tarihinin en büyük kıyımlarından biri olan Dersim Katliamı, siyasetçiler sayesinde tekrar gündeme geldi. 1937 yılında Tunceli'de patlak veren isyanı kontrolsüz güç kullanarak bastırmaya çalışan devlet ve devletin ordusu binlerce insanı öldürmüştü. Bununla ilgili bir dosya NTV Tarih dergisinin Aralık sayısında yer aldı. Bu dosyada İsyanın Lideri Seyyid Rıza'nın hazin sonu yer alıyordu.

Bu elemli son, olayı canlı yayşayan Malatya Emniyet Müdürü tarafından anlatılıyor. Son derece etkileyici geldi bana. Çünkü çok canlı bir tasvirle anlatılmış, sonu hüzünlü biten bir hikaye gibi. Şimdi Emniyet Müdüründen idamın infazını dinleyelim:

...Ceza İnfaz Kanunu, her asılanın ayrı bir yerde asılmasını, asılanların birbirini görmemesini emrediyordu. Bu şartı da yerine getirmeye çalıştık. Her meydana dört sehpa kurduk. Vali, bir de çingene cellat buldu. Gece 12.00'de hapishaneye gittik. Farlarla çevreyi aydınlattık. Mahkemenin 72 sanığı var.

Sanıkları aldık. Mahkemeye götürdük. Çingene de geldi. Adam başına on lira istedi, "Peki" dedik. Sanıklar Türkçe bilmiyor. Mahkeme kararı açıklandı. Yedi kişi ölüm cezasına çarptırılmış, sanıklardan bazıları beraat etmiş, bazıları da çeşitli hapis cezaları almıştı.

Biz Seyit Rızayı aldık. Otomobilde, benimle Polis Müdürü İbrahim'in arasına oturdu. Jeep, jandarma karakolunun yanındaki meydanda durdu. Seyit Rıza, sehpaları görünce durumu anladı.

"Asacaksınız" dedi ve bana döndü: "Sen Ankara'dan beni asmak için mi geldin?"

Bakıştık. İlk kez idam edilecek bir insanla yüz yüze geliyordum. Bana güldü. Savcı, namaz kılıp kılmayacağını sordu. İstemedi. Son sözünü sorduk. "Kırk liram ve saatim var. Oğluma verirsiniz" dedi.

Bu sırada Fındık Hafız asılıyordu. Asarken iki kez ip koptu. Ben, Fındık Hafız asılırken Seyit Rıza görmesin diye pencerenin önünde durdum. Fındık Hafız'ın idamı bitti.

Seyit Rıza'yı meydana çıkardık. Hava soğuktu ve etrafta kimseler yoktu. Ama Seyit Rıza, meydan insan doluymuş gibi sessizliğe ve boşluğa hitap etti.

"Evlâdı Kerbelayıh. Bi hatayıh. Ayıptır. Zulümdür. Cinayettir" dedi.

Anahtar Kelimeler: Tarih, 1937 Olayları, Canlı Tanıklar, Dersim İsyanı Nedir, Dersim Katliamı Nedir, Dersim Krizi, Dersimdeki Katliam, Dersimdeki Olaylar, İdam Cezası, İdam İnfazı Canlı, Seyyit Rıza Kimdir

mutevaggil , 05/12/2009-09:18 Facebook'ta Paylas