bilim adamları

 

Bu makalemizde İslam dünyasının yetiştirdiği ve ismi kıyamete kadar unutulmayacak on ilim adamını inceleyeceğiz. Diğer listelerimizde olduğu gibi, oluşturduğumuz bu liste de tamamen şahsi fikrimizdir. Herhangi akademik ya da yarı resmi bir kaynak değildir.

Listeyi okurken dikkatinizi çekecektir. On İslam âliminden neredeyse hepsi ortaçağ dönemine aittir. Maalesef şu bir gerçek ki, bilimin bayraktarlığını batıya kaptırdıktan sonra İslam dünyası bir türlü toparlanamamıştır. İbni Sina’lar, El Cezeri’ler, Razi’ler; yerlerini Faraday’lara, Tesla’lara, Edison’lara bırakmıştır.  Ümit ediyoruz ki bilim alanında eski parlak dönemimize tekrar rücu ederiz.

Listemize geçmezden evvel başlığımızdaki Polymath kelimesine de biraz değinelim. Türkçede uygun bir kelime düşündüm ama bulamadım. Polymath, birden fazla ilim dalıyla uğraşanlara deniyor. Mesela Da Vinci, Batının gurur duyduğu bir Polymath idi. “Çok Disiplinli” diyebilirdik belki ama o zaman da teknik literatürü takip etmeyen insanlar askeri disiplin anlardı herhalde. Kısaca Polymath birden fazla teknik alanda molla olanlara (derin alim) denir.

Neyse laf kalabalığını bırakıp, İslam dünyasında birden fazla ilimle uğraşan 10 bilim adamını kısaca tanıyalım bakalım:


1. Ebu Musa Cabir Bin Hayyan (721–815):


Kimya, simya, astronomi, astroloji, matematik, fizik, jeoloji gibi birçok dalda çalışmalar yapmıştır. Kimya deneylerini sistemleştirmiş ve birçok kimya aleti icat etmiştir. Simya ilmini büyücülük kisvesinden kurtarıp bu dala ilimsel bir özellik kazandırmaya çalışmıştır. Hayyan atomdan bahsetmiş, ve ilginçtir atom bombası fikrini dile getirmiştir.


2. Muhammed Bin Musa El Harezmî(770–840):


Matematik, gökbilim, coğrafya, tıp ilimleriyle hemhal olmuş Farisi bir bilgindir. İkili sayı sistemini (1 ve 0 lardan oluşan binary sistem) ve 0 (sıfır) sayısını bulmuştur. Algoritma isminin El Harezmî’den geldiği söylenir. Tarih, Coğrafya, astronomiye dair kitaplar da yazmıştır.


3. Ebu-Yusuf Ya’kub İbni İshak el-Kindi (801–866):


Kısaca el kindi diye bilinen bu şahsiyet İslam dünyasıyla Yunan felsefesini tanıştıran, ilk İslam filozofudur. Küfe’de doğmuş Dokuzuncu yüzyılda yaşamıştır. Matematik, optik, ilahiyat, kimya, astroloji, astronomi vb… gibi dallarda toplam 277 adet eser yazmıştır. İzafiyet Teorisinden ilk bahseden kişidir.


4. Abbas Kasım İbni Fernas(810–887):


Endülüs’te yaşamış Fernas havacı, kimyacı, mühendis, ahlak bilimci, mucit, müzisyen, fizikçi, şair, astrolog ve teknolojist. El makata adlı bir su saati icat etmiştir. Listemizde yer bulmasının sebebi ise Uçmayı başaran ilk mucit olması. 875 yılında, 65 yaşındayken yaptığı kanatlı bir gereçle Arus dağı’ndan Rusafa Meydan’ına süzülmüştür. Havacılığın babası sayılır.


5. Ebu’l Kasım El Zehravi (936 -1013):


Endülüslü fizikçi, cerrah, kimyacı, kozmetikçi ve bilim adamı. Modern Cerrahi’nin başlangıç noktası kabul edilen Zehravi’nin Kitabul Tasrif adlı 30 ciltlik bir tıp ansiklopedisi vardır. Cerrahi ile alakalı birçok yenilik yapmıştır. (Mesela ameliyat aletlerini temizlemek için safra maddesini ilk o kullanmış, böbrek taşının ameliyatı, değişik doğum teknikleri ve sayılamayacak bir sürü yenilik)


6. İbn-i Heysem (965–1038):


Matematik, fizik, mühendislik, astronomi, metalürji, tıp, felsefe gibi dallarda çalışmalarda bulunan bin Heysem asıl ününü optik dalında gerçekleştirmiştir. Optik biliminin kurucusu sayılır ve görme olaylarını doğru açıklayan ilk insandır. Işığın kırılmalarını incelemek için karanlık odayı (camera obscura) kullanmıştır.


7. İbni Sina (980–1037):


Tam adıyla, Ebu Ali el-Hüseyin İbni Abdullah İbni-i Sina el-Belhi doktor, fizikçi, mantıkçı, ruhbilimci, matematikçi, müzisyen, bilgin. Sistematik Tababet’in öncüsüdür. Kanun Fit Tıp adlı eseri, batı üniversitelerinde Rönesans’a kadar ders kitabı olmuştur.


8. El Cezeri (1136–1206):


Ebu’l İz İbni İsmail İbn el Rezzaz EL Cezeri, mekanikçi, mühendis, ressam, astronom, robotikçi. Sibernetik dalında değişik fikir ve icatlarıyla Artuklu döneminde yaşamış ve bugün bile adından söz ettirmektedir. Kitabul Hiyel en önemli eseridir.


9. Zekeriya Bin Mahmud El Kazvini (1203–1283):


Matematik, fizik, astronomi, coğrafya ve jeoloji bilimlerinde söz sahibi Farisi İslam bilginidir. Dünyanın küre şeklindeki bir haritasını aslına yakın olarak çizmiştir. Dünyanın ters manyetik alanından ilk kez bahsetmiştir. En ünlü yazarı acâibü'l-mahlûkat ve garâibü'l-mevcudattır.


10.İbn Nefis (1213–1288):


Birçok farklı dallarda çalışmaları bulunan İbn Nefis, hekim, anatomi uzmanı, fizyolog, cerrah, oftalmolog (göz hekimi), psikolog, astronom, kozmolog, jeolog idi. İbn Nefis pulmoner dolaşım ile birlikte kılcal damar ve koroner dolaşımları da ilk keşfeden kişi olmakla ünlüdür. İbn Nefis ayrıca deneysel tıbbın, postmortem otopsinin ve insan diseksiyonunun erken savunucularındandır.

Anahtar Kelimeler: Araştırma - İnceleme, İslam Araştırmaları, Bilim Adamları, islam bilginleri, islam bilim adamları, islam ve teknik bilimler, islamic polymath scholars, islamic scientist, medieval science islam, Top 10 Listesi

mutevaggil , 07/03/2009-16:06 Facebook'ta Paylas