kitaplar

İslam dini okumaya, okuduğunu anlamaya ve anladığın şeyler üzerinde düşünmeye büyük önem verir. Bu emirleri kendilerine destur sayan İslam bilginleri de çağlar boyu çok çeşitli eserler telif etmiş ve Müslümanların istifadesine sunmuşlardır. Bu eserlerden kimi birkaç sayfadan oluşan risalelerken kimileri de binlerce sayfalardan oluşan külliyatlardır.

Bu yazımda, İslam âleminin bilginler tarafından yazılan ve kütüphanemizde bulunması iyi olacak on eseri tanıtacağım. Bu liste herhangi bir yerden onaylı ya da akademik bir liste değildir. Tamamen şahsi kanaatimden vücut bulan bir sıralamadır. Zaten bu konuda objektif bir liste yapmak takdir edersiniz ki çok zordur. Bunun için binlerce akademisyenin bir araya gelip uzun müzakereler yapması gerekir.

Aşağıdaki listeyi seçerken eserlerin, günümüzde hala kullanılıyor olduğunu göz önünde bulundurdum. Örneğin İslam âleminin en büyük eserlerinden biri olan Kanun Fit Tıp gibi artık kullanılmayan kitapları değerlendirmedik.

Önemli bir nokta: Aşağıdaki listedeki eserler, Sünni ekol için oluşturulmuştur. Örneğin Mutezile Mezhebine mensup bir okuyucu aşağıdaki listeden umduğunu bulamayabilir. Söz gelimi, aşağıdaki listeye göz atan bir Şii arkadaşımız Kuleyni'nin "Al-Kâfi" adlı eserini listede göremeyeceğinden hayal kırıklığına uğrayabilir.  Bu yüzden aşağıdaki eserlerin ehlisünnet ulemasının benimsediği kaynaklardan olmasına gayret gösterdim.

1. El-Câmiu's-Sahih-i Buhari:
Kısaca Buhari diye de anılan bu kaynak, ehlisünnet ekolünde Kuran-ı Kerim’den sonra gelen ikinci başvuru kaynağı olarak telakki edilir. Dokuzuncu yüzyılda İmam Buhari tarafından telif edilen eser en sıhhatli hadis kaynağıdır.

2. İhya-ı ulum’ud din:
Din ilimlerinin ihyas, ilk bin yılın yenileyicisi Muhammed El Gazali tarafından telif edilen eser en önemli din bilgisi, ahlak, ibadet, amel ve tasavvuf kaynaklarından biri sayılmaktadır. 11.yy’ın sonlarında yazılmış eser halen önemini korumaktadır. İçersinde zayıf hadisler olduğu iddiasıyla bazılarınca tenkit edilse de önemini hiç yitirmeyecek bir ilim deryasıdır.

3. Câmiu'l-Beyan en Tevili Âyati'l-Kur'an:
Tefsir-i Taberi olarak ünlenmiş eser, Rivayet tefsirlerinin ilki sayılır. Bildiğimiz manadaki tefsir üslubunun ilk örneğidir. Tefsir, içinde Isrâiliyyât kaynakları haberlerini de içerir. 9yy.da İmam İbni Cerir Et Taberi Tarafından kaleme alınmıştır.

4. Mefahitul Gayb:
Tefsir’ul Kebir diye de bilinen Kuran Tefsiri. Fahreddin Er Razi tarafından 12yy.da yazılmış 23 ciltlik bir eserdir. Bu listede yer bulmasının sebebi rivayet ve dirayeti bir arada değerlendiren ilk tefsir çalışmalarından biri olmasıdır. Burada Zemahşeri’nin el Keşşaf’ını anmadan geçersek iyi olmaz. Mutezile bilgini olmasına rağmen Sunni ekolün de itibar ettiği bir kıymetli bir eserdir.

5. Mektubat-ı Rabbani:
İkinci bin yılın yenileyicisi, Rabbani, Sirhind güneşi gibi birçok sıfatla mülakkab Ahmet El Faruk Sirhindi’nin zamanın âlimlerine, devlet adamlarına, arkadaşlarına gönderdiği mektuplardan oluşur. Yazdığı Mektupları kendisi bir araya getirmemiştir. Vefatından sonra oğulları toplamıştır. Tasavvuf, terbiye, dini bilgi bakımından çok kıymetli bir eserdir.

6. Tarih’ur Rusul ve’l Mulük:
İbni Cerir Et Teberi’nin kaleme aldığı eser bir tarih kitabıdır. Tarih Ansiklopedisi niteliğindeki bu kaynak Peygamberler ve Krallar Tarihi demektir. Taberi Tarihi diye nam salmıştır. Toplam kırk ciltten oluşmaktadır. Bu kitaptan faydalanarak yazılmış benzer bir kaynak da İbnul Esir’in El Kamil Fit Tarih eseridir.

7. Reddü’l Muhtar Aled’ Durrul Muhtar:
19.yy’da yazılmış bir eser bir fıkıh kitabıdır. İkinci Ebu Hanife diye anılan Allame İbni Abidin tarafından yazılmıştır ve birçok konuda verilen fetvalar ile açıklamalarını içerir.

8. Sireti-i Nebi:
Tarih Boyunca birçok siyer kitabı yazılmıştır. (Siyer, peygamber efendimizin hayatını konu alan ilim dalıdır.) Bu siyerlerin çoğunun kaynağı ise İbn Hişam’ın siyeridir. Eser, Siret-i İbni Hişam adıyla da anılır. İbn Hişam, İbn İshak’ın eserinden faydalanarak hazırladığı bu kitap en eski ve en güvenilir siyer kitabıdır.

9. Fi Zilal’il Kuran:
Kuran’ın Gölgesinde, Mısırlı Müfessir Seyyid Kutub’un hapisken yazdığı bir Kur’an Tefsiridir. Kütüphanesinde ille de bir çağdaş (çağdaş derken modern manasında değil bizimle muasır manasında) tefsir bulunsun isteyenlerin en önce düşünmesi gereken kıymetli bir tefsirdir.

10. TDV İslam Ansiklopedisi:
Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yürütülen çabalarla oluşturulan muhteşem bir ansiklopedik kaynak. Şuan otuz beş cilt kadar olup neşri devam etmektedir. Yüzyıllar boyu faydalanacak böyle bir eserle çağdaş olmak bile gurur vesilesi sayılabilir.

 

Listemiz işte böyle. Necip Fazıl’ın şu beyitiyle yazımızı bitirelim:

Yandı kitap dağlarım, ne garip bir hal oldu
Sonunda bana kalan, yalnız ilmihal oldu!

Anahtar Kelimeler: Araştırma - İnceleme, İslam Araştırmaları, İslami Haber Ver, Kitap, important islam books, Kaynak Eserler, most known islamic sources, Top 10 Listesi

mustasim billah , 26/02/2009-18:12 Facebook'ta Paylas